Τον τελευταίο καιρό θα έχετε προσέξει τη διαφημιστική εκστρατεία του ΚΑΠΕ για το ecodriving ή ελληνιστί οικολογική οδήγηση. Ας δούμε λίγο πώς ορίζεται και τι περιλαμβάνει.

Σύμφωνα με το ΚΑΠΕ, ecodriving είναι "ένας έξυπνος τρόπος οδήγησης που συμβάλλει στη μείωση της κατανάλωσης καυσίμου, των εκπομπών ρύπων και των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου". Χμ, όχι ιδιαίτερα διαφωτιστικό, I must say. Ποιες είναι, λοιπόν, οι συγκεκριμένες οδηγικές τεχνικές που συνιστούν οικολογική οδήγηση; Είναι οι εξής πολύ απλοί 13 κανόνες που εφαρμόζονται πριν ξεκινήσουμε την οδήγηση αλλά και κατά τη διάρκειά της:

- Αλλαγή ταχύτητας στις 1.500 με 2.000 στροφές. Μπορεί οι 1.500 στροφές να είναι χαμηλές (τουλάχιστον το δικό μου αυτοκίνητο κλωτσάει) αλλά οι 2.000 είναι απόλυτα επαρκείς ώστε η αλλαγή ταχύτητας να είναι "γεμάτη". Check your στροφόμετρο.
- Οδήγηση με σταθερή ταχύτητα. Αν το αυτοκίνητό σου έχει trip computer με μετρητή στιγμιαίας κατανάλωσης καυσίμου θα παρατηρήσεις ότι ακόμα και μέσα στην πόλη η κατανάλωση μπορεί να περιοριστεί σημαντικά αν οδηγείς με σταθερή ταχύτητα και σε σχετικά χαμηλές στροφές (μέχρι 2.500). Αν έχεις και cruise control που διατηρεί αυτόματα σταθερή την ταχύτητα, είσαι άρχοντας. Προσωπικά έχω παρατηρήσει ότι μπορώ να οδηγώ μέσα στην πόλη με σταθερή ταχύτητα 60 χλμ./ώρα σε αυτοκίνητο 1400 κυβικών και μ.ό. κατανάλωσης 5lt/100km. Μια χαρά.
- Πρόβλεψη των συνθηκών κυκλοφορίας. Από την εμπειρία μου αυτός είναι ο πιο σημαντικός κανόνας. Εννοείται ότι απαγορεύεται να μαρσάρεις στις 9.000 στροφές για να πεταχτείς πρώτος από κόκκινο φανάρι μόνο και μόνο για να σταματήσεις σε άλλο φανάρι 50 μέτρα παρακάτω. Μπορείς όμως να προβλέπεις (ή και να βλέπεις) το χρώμα του επόμενου φαναριού και τη διάρκειά του και ανάλογα να μεταβάλλεις την ταχύτητα του αυτοκινήτου ώστε να μη χρειαστεί να σταματήσεις εντελώς. Πίστεψέ με, είναι πολύ πιο εύκολο από ό,τι ακούγεται. Σε αυτό βοηθούν πολύ και τα προειδοποιητικά φανάρια στο δρόμο (διπλά φανάρια που αναβοσβήνουν με πορτοκαλί χρώμα και που προειδοποιούν ότι ακολουθεί κόκκινο φανάρι).
- Σταμάτημα με ομαλή επιβράδυνση. Δεν χρειάζεται να πατάς φρένο και με τα δύο πόδια για να σταματήσεις 3 εκατοστά από τον προπορευόμενο. Πρόβλεψε τις συνθήκες και άφησε το γκάζι (εννοείται πάντοτε με ταχύτητα στο κιβώτιο) ώστε το αυτοκίνητο να ρολάρει. Δε χρειάζεται βέβαια να υπερβάλλεις πηγαίνοντας με 5 χλμ./ώρα, αλλά ούτε και να καις τα φρένα σε κάθε κόκκινο φανάρι.
- Σβήσιμο κινητήρα σε σύντομες στάσεις (μεγαλύτερες του 1 λεπτού). Αυτό δεν ξέρω πόσο καλό είναι για τον κινητήρα του αυτοκινήτου. Σε μία τυπική διαδρομή στην Αθήνα μπορεί να χρειαστεί να σβήσεις τον κινητήρα ακόμα και 10 φορές. Πόσο επιβαρύνεται η μίζα ή/και ο κινητήρας; Δεν το ξέρω. Πάντως εννοείται ότι σβήνεις τον κινητήρα αν "πεταχτείς" κάπου 5 λεπτά. Σώζεις και το αυτοκίνητό σου από κλοπή (you wouldn't believe τον αριθμό των αυτοκινήτων που κλέβονται επειδή ο οδηγός πετάχτηκε κάπου και άφησε τα κλειδιά στη μίζα).
- Τακτική συντήρηση ελαστικών και κινητήρα. Κοινώς, μην είσαι "καβαλάρης": έλεγχε το αυτοκίνητο τακτικά. Η οδήγηση με πίεση ελαστικών μόλις 0.3 bar μικρότερη από αυτή που συστήνει ο κατασκευαστής αυξάνει την κατανάλωση κατά 3%. Γι'αυτό δες τι προτείνει ο κατασκευαστής στο manual και ακολούθησέ το. Εννοείται ότι δεν παραφουσκώνεις τα ελαστικά, εκτός κι αν έχεις δίπλωμα κυβερνήτη σκάφους μιας και το αυτοκίνητο θα γλιστράει και θα φεύγει ακόμα και στην ευθεία.
- Αποφυγή μεταφοράς περιττών φορτίων. Εκείνη τη σχάρα για τη μεταφορά των σκι τι στο καλό τη θέλεις Αύγουστο μήνα; Άσ'τη στο σπίτι και όταν είναι να ανηφορίσεις στον Παρνασσό την ξαναβάζεις. Επίσης, το καγκούρεμα του αυτοκινήτου με και καλά αεροδυναμικές αεροτομές, σπόιλερ κλπ. μάλλον επιβαρύνει παρά βελτιώνει την κατανάλωση.
- Συνετή χρήση κλιματισμού. Μπήκε ο Μάιος με τις πρώτες ζέστες του και αμέσως βλέπεις αυτοκίνητα να κυκλοφορούν με κλειστά παράθυρα. Αφιερωμένο το τραγούδι του Αντώνη Καλογιάννη που λέει "άνοιξε το παράθυρο να μπει, δροσιά να μπει του Μάη". Εγώ πάντως δε μπορώ με A/C πάνω από 10 λεπτά, ούτε καν τον Αύγουστο. Με πιάνουν τα λαιμά μου.
- Ομαλή επιβράδυνση στις στροφές. Πάλι σχετίζεται με την πρόβλεψη των συνθηκών κυκλοφορίας. Εκτός κι αν είσαι ο Jenson Button, διεκδικείς το πρωτάθλημα F1 και σε ακολουθεί ο Lewis Hamilton σε απόσταση μισού δευτερολέπτου.
- Αποφυγή χρήσης οχήματος για σύντομες διαδρομές. Αυτό που λέμε "με το αμάξι στο περίπτερο"; Forget it. Είναι απίστευτο πόσα πολλά μπορείς να παρατηρήσεις περπατώντας μέσα στην πόλη ή κινούμενος με ΜΜΜ (ή ακόμα και με ποδήλατο).
- Χρήση του βοηθητικού εξοπλισμού του αυτοκινήτου (στροφόμετρο, trip computer, cruise control). Στις παραπάνω συμβουλές έχουν αναφερθεί (και χρησιμοποιηθεί) και τα τρία αυτά όργανα.
- Επιλογή αποδοτικότερου οχήματος. Όταν πας να αγοράσεις καινούριο τουτού μη σκας αν δεν βγαίνει σε υπέρλευκο άσπρο της πέρλας ή αν το πεντάλ του φρένου είναι γκρι αντί για μαύρο, δώσε βάση σε άλλα θέματα όπως η μέση ατανάλωση και η εκπομπή ρύπων. Επίσης σκέψου ότι αν κατά βάση κινείσαι στο τρίγωνο Πετράλωνα-Κυψέλη-Πατήσια δε χρειάζεσαι τζιπ 4.500 κυβικών. Μάθε για την κατανάλωση καυσίμου και τον βέλτιστο τύπο καυσίμου για κάθε όχημα. Θέσε τις περιβαλλοντικές επιδόσεις του αυτοκινήτου ψηλά και επέλεξε με βάση αυτές.
- Σχεδιασμός διαδρομής. Για να πας από την Κυψέλη στα Πατήσια δε χρειάζεται να περάσεις από τον Κορυδαλλό. Τώρα με τα navigator systems είναι πραγματικά πανεύκολο να σχεδιάσεις μια σωστή (αν και όχι τη βέλτιστη) διαδρομή. Εγώ πάντως προτιμώ τον παραδοσιακό οδικό χάρτη της Αθήνας, εκείνο το κλασικό πράσινο βιβλίο. Είναι και καλή εξάσκηση για το μυαλό!

Τους τελευταίους μήνες (τουλάχιστον όσο καιρό βρισκόμουν και κυκλοφορούσα στην Αθήνα) έχω προσπαθήσει να εφαρμόσω τους κανόνες της οικολογικής οδήγησης. Παρότι το έχω καταφέρει μόνο εν μέρει, παρατηρώ ότι και απολαμβάνω περισσότερο την οδήγηση αλλά και το αυτοκίνητό μου καίει περίπου 20% λιγότερο από ό,τι πριν (περίπου 9lt/100 km από 11lt/100km με σχεδόν αποκλειστική οδήγηση στο κέντρο της Αθήνας). Αξίζει, συμφέρει την τσέπη και επιβαρύνει κατά τι λιγότερο το περιβάλλον.

Για περισσότερες πληροφορίες, video και υπολογιστικά και εκπαιδευτικά εργαλεία το site που σε ενδιαφέρει είναι το Ecodriving.gr.

Εδώ και μερικές ώρες είμαι πια πολίτης. Κομπλέ, με αστυνομική ταυτότητα, με (ελαφρά) τριχοφυία στο πρόσωπο, με φαβοριτούλα κάτω από το cheekbone, τέλοσπάντων με ό,τι δεν μπορεί να έχει ένας στρατιώτης στη θητεία του. Το μόνο που απομένει είναι να μπω σε μερικές ώρες στο αεροπλάνο, όπως αρκετές φορές τον τελευταίο μήνα, και να γυρίσω σπίτι από όπου έφυγα ένα πρωινό της 18ης Μαΐου για ένα ταξίδι κυριολεκτικά στο άγνωστο.

Σήμερα, λοιπόν, μπήκε τέλος σε ένα εξάμηνο που κατά περιόδους ήταν φρικτό, απαίσιο και μίζερο μαζί. Η εβδομάδα προσαρμογής στη μονάδα είναι κατά γενική ομολογία από τις χειρότερες εβδομάδες στη στρατιωτική ζωή. Αλλά επειδή η προσαρμογή δεν κρατά μόνο μία εβδομάδα, οι πρώτοι 2 μήνες είναι άσχημοι από πολλές απόψεις: αισθάνεσαι σαν ψάρι έξω από το νερό, σε προορίζουν για όλων των ειδών τις χαμοδουλειές και "χωσίματα" προς όφελος των παλαιοτέρων (κάτι που δεν είναι απαραίτητα κακό αλλά είναι σίγουρα άσχημο όταν συμβαίνει σε σένα) και γενικώς υπάρχει ακόμα μια καχυποψία/αβεβαιότητα προς το πρόσωπό σου. Εκεί είναι που θέλει κουράγιο και balls γιατί η αναβολή σε φλερτάρει επικίνδυνα, και αρκετοί είναι αυτοί που παραδίδονται στη σαγήνη της. Αυτά είναι ορισμένα από τα κακά ενθύμια που αφήνει η θητεία.


Αν όμως τύχεις σε καλή μονάδα και, το κυριότερο, σε καλά παιδιά στο θάλαμο υπάρχουν στιγμές που δε μπορείς να τις ξαναζήσεις στην πολιτική ζωή. Στιγμές που η έννοια της συντροφικότητας βρίσκει τέλεια εφαρμογή, που πραγματικά πρέπει να εργαστείς σαν σύνολο όχι για να ανταμειφθείς αλλά για να μην τιμωρηθείς. Πρωινά ξυπνήματα όχι με μπινελίκια και φωνές αλλά με ανελέητα πειράγματα και μουσικές στα iPod. Ανελέητες στιγμές γέλιου στις σκοπιές και τις αγγαρείες, στις λάντζες και στις ασκήσεις. Και η συνειδητοποίηση ότι κάτω από τα χακί ανεξαρτήτως βαθμού βρίσκονται άνθρωποι και όχι στρατιώτες, λοχίες ή ταγματάρχες.


Αν βάλεις όλα αυτά (και πολλά άλλα) στην παλάντζα των συναισθημάτων, το ισοζύγιο βγαίνει θετικό. Κοινώς, είμαι ευχαριστημένος από το πώς πέρασα τη θητεία μου, παρά τις υστερίες του πρώτου καιρού (βλέπε τα πρώτα posts σε αυτή την ενότητα) και το συνεχές whining. Κι αυτό γιατί κατάλαβα ότι η συνεχής και υπερβολική απαλεψιά δεν κάνει κακό μόνο σε εμένα αλλά περισσότερο στον κόσμο που συναναστρέφεται μαζί σου. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μάθημα που πήρα. Επιφυλάσσομαι όμως για μια πιο συγκροτημένη ανάλυση μελλοντικά. Απλώς τώρα θέλω να μεταφέρω κάποιες πρόχειρες σκέψεις as they come, απαλλαγμένες από τον μανδύα του στρατιωτικού mindset.

Εδώ επίσης κλείνει η ενότητα "Army stories" τούτου του blog. Και για να κρατήσουμε την παράδοση, τι καλύτερος τρόπος να τελειώσεις με τούτο το αριστούργημα των Sundays και την αιθέρια φωνή της Harriet Wheeler να σου υπενθυμίζει ότι η ιστορία κάπου εδώ τελειώνει...

Το αντίτιμο της ηθικής ικανοποίησης που προσδίδει η διατήρηση της αξιοπρέπειας σου είναι η αναγνώριση ότι όσοι δεν συμμερίζονται αυτή την ανάγκη πιθανότατα θα βρεθούν πιο μπροστά από εσένα και θα αποκομίσουν περισσότερα, ενδεχομένως χωρίς να ζημιωθεί η εικόνα τους και η άποψη που έχουν οι τρίτοι για αυτούς. Αν μπορείς να ζήσεις μ'αυτό, έχει καλώς, ειδάλλως κάθε φορά που κάποιος θα καταρρακώνει την αξιοπρέπειά του ζητώντας (ή ζητιανεύοντας) και εν τέλει παίρνοντας αυτό που εσύ περιμένεις (δικαιωματικά) να σου δοθεί θα νιώθεις ένα τσίμπημα στην συνείδησή σου για τη δική σου χαμένη ευκαιρία και την κερδισμένη ευκαιρία του άλλου.

Αρκετά συχνά τον τελευταίο καιρό, στο περιβάλλον του στρατού, βλέπω παιδιά 20 και 22 χρονών να κλαίγονται για 2-3 μέρες άδεια, να χρησιμοποιούν κάθε είδους μέσο για να πάρουν ένα πόστο, π.χ. στο κυλικείο ή σε κάποιο γραφείο, και, το χειρότερο, να μην διστάζουν να ρίχνουν τους συναδέλφους τους προκειμένου να πάρουν αυτό που θέλουν τη στιγμή που το θέλουν. Είναι κάτι που με στενοχωρεί αφάνταστα. Παιδιά που μόλις βγήκαν από το σχολείο να σκέφτονται και να συμπεριφέρονται όχι απλά ως ανταγωνιστές (κάτι που είναι θεμιτό) αλλά ως αντίπαλοι με όλους, έχοντας διαποτιστεί με μια άρρωστη ατομιστική νοοτροπία από τα γεννοφάσκια τους. Αλλά ακόμα περισσότερο με λυπεί που διακρίνω μια ηττοπάθεια, μια παραίτηση από οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής, όχι μόνο στο ευρύτερο κοινωνικό αλλά και στο προσωπικό επίπεδο. Παιδιά που φέρονται σαν μεσήλικες κουρασμένοι από τη ζωή, που επαναλαμβάνουν τσιτάτα και κοινοτυπίες περί της δυσκολίας της ζωής παράταιρα με την ηλικία τους και την έμφυτη ζωντάνια που τη συνοδεύει. Παιδιά στη συμπεριφορά των οποίων δεν είναι αντιληπτή ούτε καν μια μικρή ένδειξη ότι θα μπορέσουν να γίνουν τα ίδια οι φορείς της αλλαγής που αναφέρουν (με ένα επίπλαστο ύφος εμπειρίας, αναμασώντας τις απόψεις του περιβάλλοντός τους) ότι είναι απαραίτητη, γενικώς και αορίστως.

Όσο, λοιπόν, αρνούμαι να ακολουθήσω τους κανόνες αυτού του παιχνιδιού, στο οποίο νικητής είναι αυτός που θα τσαλαπατήσει την αξιοπρέπειά του όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερα, βρίσκομαι κατά καιρούς να έχω λιγότερα στα χέρια μου από όσα αξίζω ή τελικά να παίρνω ό,τι αξίζω με μεγαλύτερη δυσκολία από ό,τι οι άλλοι. Και αν στο συγκεκριμένο περιβάλλον το διακύβευμα είναι ελάχιστα σημαντικό, με ανησυχεί η προβολή αυτής της συμπεριφοράς σε άλλες σημαντικότερες περιστάσεις με αντίστοιχα σημαντικότερες επιπτώσεις. Έχω όμως την πίστη ότι τελικά κανείς καλός δεν χάνεται, ακόμα κι αν το αποτέλεσμα του παραπάνω παιχνιδιού του στερήσει προσωρινά κάποια ευκαιρία, ακόμα κι αν κάποιος άλλος ανταμειφθεί χωρίς να το αξίζει.

Ίσως, πάλι, να είναι σημάδι της ηλικίας. Εχω παρατηρήσει ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία στρατιώτες δείχνουν έναν αλτρουισμό που μπορεί να εμπνεύσει τους μικρότερους και που εκδηλώνεται π.χ. με την προσπάθεια για επιβολή ισότητας μεταξύ των καθηκόντων των στρατιωτών ή με την αυθόρμητη βοήθεια προς τους συναδέλφους ακόμα κι αν είναι πέραν των υποχρεώσεών τους. Αυτή νομίζω ότι είναι και η σημαντικότερη συνεισφορά του μεγαλύτερου σε ηλικία: όχι απλά να δείξει τον σωστό δρόμο αλλά να συμμετάσχει πρώτος στη χάραξή του. Και να κάνει αντιληπτό με τη συμπεριφορά του ότι η αξιοπρέπεια δεν είναι αδυναμία αλλά προτέρημα.